Het syndroom van cushing

Honden die steeds meer gaan drinken, een goede tot zeer goede eetlust hebben, een wat bolbuikje krijgen en waarvan de vacht er dunner uit gaat zien, kunnen lijden aan het Syndroom van Cushing. Dit is een hormoonziekte die regelmatig voorkomt bij grote en vooral kleine rassen. Vaak zijn deze dieren verder niet ziek, wel neemt hun uithoudingsvermogen af.  De diagnose is redelijk eenvoudig te stellen. Er is een goede therapie voor die in veel gevallen kan zorgen voor een lang een gelukkig honden leven.

Wat is het syndroom van Cushing precies?

Het syndroom van Cushing is een tumorziekte van de bijnier of de hypofyse waarbij een te grote hoeveelheid cortisol wordt geproduceerd. De verschijnselen zijn vergelijkbaar met het gebruik van hoge doses prednison.

Cortisol, ook wel het stresshormoon genoemd, wordt gemaakt in de bijnieren.  De productie ervan staat onder controle van een hormoon dat in de hypofyse (een hersenaanhangsel) gemaakt wordt.  Cortisol is in normale hoeveelheden van belang voor de energie huishouding van het lichaam.  Wanneer de bijnier te veel cortisol aanmaakt, of de hypofyse te hard aanstuurt, raakt de balans verstoord.
In beide gevallen is de oorzaak een tumor. In 85% van de gevallen betreft dit een goedaardige tumor in de hypofyse en in 15% betreft dit een (kwaadaardige of goedaardige) tumor in de bijnier.

Wat zijn de klachten precies?

Om de verschijnselen van deze aandoening te begrijpen kijken we eerst naar wat cortisol in de normale situatie doet en vervolgens wat de verschijnselen zijn bij een teveel aan cortisol.

  • Cortisol zorgt voor een stijging van het  suikergehalte in het bloed (meer energie). Doordat de suikerspiegel stijgt, zal het lichaam reageren met het aanmaken van insuline (verlaagt de suikerspiegel) om het suiker in een goede balans te houden.  Bij een teveel aan cortisol blijft de suikerspiegel stijgen. Het hongergevoel neemt toe, en de patiënt heeft erge dorst. 10% van de honden met deze ziekte heeft dan ook suikerziekte gekregen omdat de insuline productie om de balans te herstellen, gewoonweg  tekort schiet.
  • Cortisol bevordert de aanmaak en opslag van vet, met name in de buik. Veel patiënten hebben dan ook een dikkere buik.
  • Cortisol remt de aanmaak van eiwit de bouwstenen van (ondermeer) huid en vacht. De huid is vaak opvallend dun met een dunne vacht. Soms is de patiënt deels kaal (vooral de flanken).

Hoe wordt de diagnose gesteld?

  • Bloedonderzoek
    Naast een toegenomen eetlust, is het meest opvallende symptoom de enorme dorst en de grote plassen die deze patiënten doen. Daar zijn echter meer redenen voor en daarom wordt eerst een uitgebreid bloedonderzoek gedaan. Hierdoor krijgt de dierenarts vaak al een belangrijke aanwijzing voor het syndroom van Cushing.
  • Urineonderzoek
    Vervolgens wordt de hoeveelheid cortisol in de urine gemeten. Die is bij Cushing patiënten namelijk verhoogd. Omdat dit hormoon een stress gevoelig hormoon is, dient de urine altijd thuis in een rustige periode te worden opgevangen. Er worden op 3 ochtenden plasjes opgevangen, waarbij voorafgaand aan het opvangen van het laatste plasje tabletjes gegeven worden  (zie de aparte instructie).
  • Aanvullend onderzoek
    Afhankelijk van de resultaten van het bloed- en urineonderzoek, volgt een buikecho (voor de bijnieren) of een hersenscan (voor de hypofyse). Beide onderzoeken worden gedaan om vast te stellen of een tumor eventueel nog chirurgisch verwijderd kan worden en of hoe de prognose (kans op genezing) is. In de hersenen is de tumor goedaardig maar kan erg groot worden en op den duur neurologische klachten veroorzaken (1:10). Op tijd verwijderen van deze tumor geneest de patiënt volledig . De tumor in de bijnier is nogal eens kwaadaardig. De echo geeft informatie of er al sprake is van uitzaaiing en groei van de tumor in de omgeving.

Wat is de therapie?

  • Operatie
    Zowel een tumor van de hypofyse als van de bijnier kan (soms) operatief verwijderd worden.
  • Medicijnen
    Vetoryl ® remt de productie van cortisol. Bij dit medicijn is de juiste dosering  erg individueel en komt de dosering precies omdat bij te hoge doseringen teveel andere hormonen ook geremd worden. Daarom moet na het instellen van de juiste dosering, elke drie maanden een bloedcontrole plaats vinden om de juiste balans te waarborgen.

Kosten

De kosten van onderzoek en therapie kunnen voor u als eigenaar een rol spelen. Misschien ook afhankelijk van de kans op genezing (en dus de informatie uit het onderzoek). Heeft u daarover vragen: stel ze gerust. Dan kunnen wij u helpen de juiste afweging te maken.

Wabe Bakker
Dierenarts

Maak een afspraak

Als ‘eerstelijns dierenarts’ zijn wij er
voor het welzijn van uw dier!

WELKOM

Dierenkliniek Leusden Hamersveldseweg 74 3833 GS Leusden 033 – 494 44 88 info@dierenkliniekleusden.nl

WIJ ZIJN EEN CAT FRIENDLY CLINIC

OPENINGSTIJDEN

Maandag t/m vrijdag 08:30 – 17:30 uur

Maandag, woensdag & vrijdag 19:00 – 20:00 uur

Zaterdag 09:00 – 13:00 uur

ONZE SOCIAL MEDIA

IS UW HUISDIER AL VERZEKERD?

Loading poll...