Vaccicheck – Zin en Onzin

Sinds enkele jaren is er een test (Vaccicheck®) op de markt waarmee in de praktijk is te testen of een hond nog voldoende antistoffen in het bloed heeft. Hiermee zou dus bepaald kunnen worden of vaccineren wel nodig is. Sindsdien zijn er veel vragen over deze methode en daarom geven we graag wat meer achtergrondinformatie over de mogelijkheden én beperkingen van deze methode.

  • Deze test bepaalt geen titer (dat doen alleen de testen in het laboratorium – zie daarover later meer) maar werkt met een kleuromslag. Wanneer deze test met laboratorium testen vergeleken wordt is de betrouwbaarheid op zich best groot.
  • Onderzoek heeft aangetoond dat het uit maakt of een ervaren laborante de test uitvoert of een student. Wanneer de test af en toe in de praktijk wordt gedaan heeft dit een negatief effect op de betrouwbaarheid ervan. Voor ons een belangrijke rede om niet voor deze test te kiezen.
  • De test bepaalt alleen de bescherming tegen het Canine Parvo Virus, en Canine Adeno Virus en het Hondenziekte virus (distemper). De vaccinaties hiertegen moeten (nadat de basis vaccinatie tot en met de eerste verjaardag goed is gegeven) elke drie jaar herhaald worden. De VacciCheck is dus alleen bedoeld voor de ‘titer’ bepaling van deze drie ziekten waartegen toch al weinig frequent wordt gevaccineerd. De eerste keer dat er getitreerd hoeft te worden is dus het 4e levens jaar (immers basis enting eerste levensjaar + 3). Vanaf het 7e jaar moet vervolgens elk jaar getitreerd worden en kan niet meer volstaan worden met eens in de drie jaar.
  • Een praktische onhandigheid is dat de test op één strip alle drie de virusziekten test. Wanneer er voor twee virusziekten voldoende bescherming is maar voor de derde niet, moet toch voor alle drie gevaccineerd worden omdat we niet over mono-vaccins (vaccins per ziekte) beschikken. Daarmee komt een deel van het voordeel (niet vaccineren wanneer dit niet nodig is) te vervallen.
  • De vaccinatie tegen de vier verschillende soorten Leptospirose bacteriën is een dood vaccin en deze werkt niet langer dan 1 jaar. Deze vaccinatie behoort tot de kern vaccins omdat de dieren er erg ziek van kunnen worden en er zelfs dood aan kunnen gaan. Daarnaast is Leptospirose een zoönose, een ziekte die wij als mensen van onze dieren kunnen krijgen. Elk jaar worden er bij ongeveer 30-90 mensen deze nare ziekte vastgesteld en daaruit blijkt deze nog volop in onze omgeving aanwezig te zijn. Het niet vaccineren tegen Leptospirose vinden we dan ook niet verantwoord ook omdat onze honden het reservoir voor deze bacteriën kunnen zijn van waaruit de omgeving wordt besmet. Vaccineren voorkomt ook deze uitscheiding! Op deze ziekte wordt niet getest met de VacciCheck.
  • Daarnaast is de jaarlijkse controle van de gezondheid van de hond geen luxe. Elk jaar is dit het belangrijkste contact moment met uw dierenarts en worden vaak (20% blijkt uit onderzoek) verborgen aandoeningen vastgesteld die u niet zelf kunt waar nemen. Denk bijvoorbeeld ook aan de gebitscontroles die bij voorkeur, net als bij mensen, zelfs halfjaarlijks dienen plaats te vinden.
  • De VacciCheck wordt vaak gepositioneerd als mogelijkheid om geld te besparen op de jaarlijkse bezoeken, maar uit het bovenstaande blijkt dit dus niet te kloppen. De jaarlijkse vaccinatie en het jaarlijks onderzoek blijven nodig en alleen de grote cocktail die eens per drie jaar nodig is zou u kunnen overslaan, maar dan moet de bescherming ook voor alle drie de onderdelen goed uit de test komen! Om al die redenen zien wij de zin van de VacciCheck als heel beperkt.
  • De VacciCheck wordt ook wel ingezet om te bepalen of puppy’s al gevaccineerd kunnen worden. Nu gaat het er juist om, om te bepalen of ze geen titer meer hebben (namelijk de antistoffen van hun moeder die de stoffen van het vaccin neutraliseren). Op zich is dit een aardige gedachte. Het klopt echter niet helemaal. Ten eerste is onze pup-enting weldegelijk instaat om door de maternale immuniteit heen te breken. De afweer van de antistoffen van de moeder wordt dus omzeild. Ten tweede wordt het immuunsysteem door de 6 weken enting geprimed (voorbereid) op de vervolg entingen. Door deze priming zal het immuunsysteem van de pup bij de daarop volgende enting veel meer antistoffen maken dan zonder deze priming en is dus beter beschermd. Verder betekent het ook dat bij de kleine pups elke 3-4 weken bloed moet worden afgenomen (i.p.v. een onderhuidse injectie) en uiteindelijk moet er dan toch nog gevaccineerd worden (namelijk zodra de titer laag is geworden). Het is de vraag of dit ethisch verantwoord is. De Nederlandse dierenarts-virologen vinden van niet en raden deze toepassing dan ook af. Een goed alternatief is om op 16 weken te titreren om te zien of de laatste enting voldoende is aangeslagen. Dit zou vooral van belang kunnen zijn in een omgeving waar het infectie risico hoger wordt geschat en de pup heel goed bij de moeder heeft gedronken en mogelijk langer dan gemiddeld beschikte over moederantistoffen. Dan nog dient op de eerste verjaardag de basis enting te worden herhaald.
  • De VacciCheck wordt op internet ook vaak gepromoot als alternatief voor vaccineren omdat vaccins veel bijwerkingen zouden hebben. Dit argument is echter aantoonbaar onjuist. Iedere viroloog zal u vertellen dat de ontdekking van de vaccins de meest effectieve medische ontdekking is geweest van de laatste eeuwen.  Er komen wel degelijk bijwerkingen voor, maar die zijn erg zeldzaam. Een zeer groot recent onderzoek stelde het aantal vast op 0,38% en dat is inclusief alle milde bijwerkingen (Moore  et al 2005).
    Wanneer (daarentegen) in een bepaalde periode of in een bepaald gebied vaccineren wordt verwaarloosd, steken ziekten onmiddellijk de kop weer op. De kans op slechte afloop ligt dan vele malen hoger. Wist u dat desondanks de helft van de diereigenaren hun dieren niet vaccineert? Dat betekent dat ziekten in de populatie kunnen overleven! Niet vaccineren is o.i. dus geen optie.

Welke toepassingen zijn er wel voor deze VacciCheck?

  • Wanneer een patiënt overgevoeligheidsreacties vertoont zou een test in gezet kunnen worden om te zien of vaccineren wel echt nodig is (vaccineren tegen Leptospirose blijft nodig).
  • Wanneer een pup in een omgeving komt waar het infectierisico hoog ligt (bij bijvoorbeeld parvo) dan kan na de 12-16 weken vaccinatie gecontroleerd worden of de vaccinatie daadwerkelijk is aangeslagen. Soms is namelijk een extra vaccinatie op 16 weken of nog later nodig. Dit is niet nodig voor milieus waar het risico laag ligt.
  • Ook bij ziekte uitbraken in asielen kunnen m.b.v. de check de gevoelige dieren gescheiden worden van de goed beschermde dieren.

Hoe doet dierenkliniek Leusden het?

Mocht u graag willen titreren dan kan dat ook bij ons. Wij maken echter geen gebruik van de VacciCheck (in huis test) maar nemen bloed af en sturen dit naar het laboratorium. Nu krijgen we een echte titer en de uitvoering is betrouwbaarder. Ook kan nu per virusziekte worden aangevraagd. (Als er vooral een risico is voor een parvo-besmetting dan kan alleen hiervoor gecontroleerd te worden.) Omdat de consensus is dat het geen goede zaak is om bij jonge pups te titreren (om te controleren of de moeder antistoffen afwezig zijn) doen wij dit alleen (indien nodig) bij pups ouder dan 16 weken (om te kijken of de laatste enting is aangeslagen).

Lisa de Nier
Paraveterinair

Maak een afspraak

Als ‘eerstelijns dierenarts’ zijn wij er
voor het welzijn van uw dier!

WELKOM

Dierenkliniek Leusden Hamersveldseweg 74 3833 GS Leusden 033 – 494 44 88 info@dierenkliniekleusden.nl

WIJ ZIJN EEN CAT FRIENDLY CLINIC

OPENINGSTIJDEN

Maandag t/m vrijdag 08:30 – 17:30 uur

Maandag, woensdag & vrijdag 19:00 – 20:00 uur

Zaterdag 09:00 – 13:00 uur

ONZE SOCIAL MEDIA

IS UW HUISDIER AL VERZEKERD?

Loading poll...